::: LOTNICTWO z SZACHOWNICĄ ::: g a l e r i a ::: zestaw 7 ::: PZL W-3 Sokół cz.1 :::

PZL W-3 Sokół, cz. 1

Podpisane na początku lat siedemdziesiątych ubiegłego stulecia umowy gospodarcze pomiędzy PRL a ZSRR, przewidywały m.in. wspólne opracowanie i budowę w WSK Świdnik śmigłowca wielozadaniowego z napędem turbinowym, który mógłby zastąpić śmigłowiec Mi-4.
Projekt koncepcyjny śmigłowca oznaczonego W-3 Sokół został opracowany wspólnie z OKB im. Mila. W pierwotnej postaci miał to być powiększony śmigłowiec Mi-2, z możliwością przewozu 12 osób. Głównym odbiorcą śmigłowców W-3 miał być ZSRR. Po konsultacjach z zamawiającym, strona polska zdecydowała jednak o budowie całkowicie nowej konstrukcji. W 1976 roku zbudowano pełnowymiarową makietę śmigłowca, która została pozytywnie zaakceptowana przez przedstawicieli zamawiającego. Do napędu śmigłowca wybrano samolotowy silnik turbinowy TWD-10. Niezbędne zmiany konstrukcyjne i przystosowanie nowego silnika nazwanego PZL-10W na potrzeby śmigłowca wykonało biuro projektowe PZL Rzeszów.

Pierwszy prototyp W-3, nr fabr. 300101, zbudowano w 1978 roku z przeznaczeniem do prób statycznych. Drugi prototyp, nr fabr. 300102, był przeznaczony do prób naziemnych. Jak sugerują niektóre publikacje, na wyraźne życzenie ówczesnych władz polityczno-państwowych i wymogi propagandy, kierownictwo PZL Świdnik zostało zobligowane do oblotu śmigłowca. 16 listopada 1979 r. został on poderwany w powietrze, wykonał zawis i bezpiecznie wylądował. Po tym wydarzeniu prototyp ponownie zakotwiczono i prowadzono dalsze badania naziemne. Narastający kryzys gospodarczy, a następnie wprowadzenie stanu wojennego w grudniu 1981 r. zahamował rozwój konstrukcji. Trzeci prototyp śmigłowca, nr fabr. 300103, przeznaczony do prób w locie, oblatano dopiero 6 maja 1982 r. Otrzymał on rejestrację SP-PSB. Następnie zbudowano kolejne prototypy z przeznaczeniem do prób w locie: SP-PSC, nr fabr. 300104 (oblot 24.07.1984), SP-PSD, nr fabr. 300105 (oblot 04.06.1984) i SP-PSE, nr fabr. 300106 (oblot 26.11.1984). W roku 1986 ruszyła w PZL Rzeszów seryjna produkcja silników PZL-10W.

Pierwsza seria produkcyjna W-3 obejmowała dziesięć maszyn o numerach fabrycznych 310201-310210. Pierwszy seryjny śmigłowiec W-3 Sokół SP-PSF (nr fabr. 310201) oblatano w 1987 r.
Przedłużające się próby państwowe w ZSRR i związane z tym kłopoty z uzyskaniem certyfikatu, skłoniły producenta śmigłowca do uzyskania takiego dokumentu w Polsce. 26 września 1988 r. Główny Inspektorat Lotnictwa Cywilnego wydał certyfikat tymczasowy. W tym samym czasie w PZL Świdnik przystąpiono do budowy kolejnych wersji śmigłowca - reanimacyjnej i uzbrojonej.

Druga seria produkcyjna obejmowała 23 śmigłowce i 2 kadłuby przeznaczone do prób statycznych. Serię rozpoczynała maszyna opracowana na zlecenie Państwowej Inspekcji Radiowej. Cechą charakterystyczną tego śmigłowca W-3 SP-SUI (nr fabr. 310301) był specjalny maszt antenowy opuszczany pionowo w dół.
17 marca 1990 r. oblatano prototyp wersji uzbrojonej, któremu nadano oznaczenie W-3U Salamandra (nr fabr. 360317). Jako uzbrojenie śmigłowca przewidziane były m.in. zasobniki npr Mars-2, B8-10, zasobniki na bomby ZR-8, system kpr z wyrzutnią 9M114 (adoptowany z Mi-24W) oraz stałe dwulufowe działko GSz-23Ł, kal. 23mm. Śmigłowiec odbył cykl prób poligonowych, jednakże wojska lotnicze nie były nim zainteresowane. Po zdemontowaniu uzbrojenia i przebudowie na wersję transportową śmigłowiec sprzedano Birmie.
Po kilku latach powrócono do koncepcji uzbrojenia śmigłowca W-3. Nawiązano współpracę z południowoafrykańskim koncernem zbrojeniowym Denel. Jako maszynę bazową dla nowej wersji uzbrojonej/bojowej wybrano egzemplarz nr fabr. 310318 (360318 ?) zarejestrowany jako SP-SUW. Śmigłowiec trafił drogą morską do RPA, gdzie w firmie Kentron zabudowano niezbędne wyposażenie i uzbrojenie. W okresie prób śmigłowiec oznaczany W-3K zarejestrowano jako ZU-AGU. Po zakończeniu prób w 1994 r. śmigłowiec powrócił do Polski i lata ponownie z rejestracją SP-SUW. Na tym egzemplarzu testowano w 1999 r. francuski system kpr HOT-3/VIVIANE.

Kolejna, trzecia seria produkcyjna obejmowała 19 śmigłowców i 1 kadłub do prób statycznych. Dziewięć maszyn z tej serii sprzedano do Birmy. Łącznie do tego kraju dostarczono 12 (lub 13 ?) maszyn.
Śmigłowiec o numerze fabr. 390411 stał się prototypem wersji ratownictwa morskiego W-3RM Anakonda. Szerokiej publiczności został pokazany na Air Show na lotnisku Poznań-Ławica w sierpniu 1991 r.
Śmigłowiec o numerze fabr. 330414 zbudowany w 1992 r. latał m.in. w 103. PL MSW, a obecnie jest używany przez Straż Graniczną z rejestracją SN-30XG (uprzednio PL-30XG).
Dostarczony wojsku w 1993 r. egzemplarz W-3 "0417" był w wersji transportowej, został on po kilku latach służby zmodernizowany w WZL-1 do wersji ratownictwa lądowego.
Chęć, czy wręcz konieczność, sprzedaży Sokoła na rynkach zachodnich, wymusiła uzyskanie amerykańskiego certyfikatu. 31 maja 1993 r amerykański Federalny Zarząd Lotnictwa przyznał taki certyfikat śmigłowcowi W-3A. Prototypem wersji W-3A, zgodnej z FAR-29, był śmigłowiec nr fabr. 310420. Latał on z rejestracją SP-PSK, następnie SP-SSK, a przekazany 103. PL MSW nosił numer "420". Obecnie służy w lotnictwie Policji.