|
Pomniki lotnicze
Cz. 2. Tablice pamiątkowe, rzeźby i głazy-pomniki
Ze względu na dużą ilość zdjęć, galeria pomników lotniczych została podzielona na cztery grupy tematyczne:
Tablice pamiątkowe, rzeźby i głazy-pomniki
| Bezmiechowa |
Pomnik upamiętna lotnisko szybowników w Bezmiechowej (PP). |
 |
| Bezmiechowa |
Tablica upamiętnia słynny przelot Tadeusza Góry na szybowcu PWS-101 w roku 1938,
za który otrzymał Medal Lilienthala od FAI. Tablica znajduje się na szczycie góry Kamionka koło hangaru (PP). |
 |
| Bezmiechowa |
Z tyłu obecnego hangaru jest miejsce "mocowania"
starego hangaru z okolicznościowym napisem wykonanym przez pracowników Małopolskich
Zakładów Melioracyjnych i Technicznych (TS). |
 |
| Bełchatów |
Pomnik w okolicach Bełchatowa upamiętniający
ppłk. mgr inż. pil. Jerzego Stonsieka, który zginął w katastrofie lotniczej podczas
lotu doświadczalnego, 11.10.2005 pod Bełchatowem. Przyczyną katastrofy była awaria
silnika. Lot wykonywał na samolocie TS-11 "Iskra" z 10 elt w Łasku. Ppłk pil. Jerzy
Stonsiek był absolwentem liceum lotniczego w Dęblinie rocznik 1984 oraz Wyższej
Oficerskiej Szkoły Lotniczej w Dęblinie, promocja 1988. Ostatnie zajmowane stanowisko:
Starszy Inspektor BL w 3. KOP Wrocław. Zdjęcia nadesłał Przemysław Pawłowicz. |
 |
| Biała Podlaska |
Fotografie przedstawiają skrzydła samolotu Lim-2
ustawione po obu stronach wjazdu do byłej jednostki wojskowej w Białej Podlaskiej.
W latach 1976-2000 stacjonował tam 61 Lotniczy Pułk Szkolno-Bojowy (JW 5058), od 2001
roku przekształcony w 3 Ośrodek Szkolenia Lotniczego i rozformowany w 2002 roku (AS). |
 |
| Brzeg |
Pomnik w okolicach Brzegu upamiętniający katastrofę rosyjskiego (radzieckiego) samolotu wojskowego. Na pomniku widoczny ślad po tabliczce z nazwiskami załogi. W pobliżu znaczne zagłębienie terenu
(obecnie wypełnione wodą), miejsce upadku samolotu. |
 |
| Cierlicko |
Cierlicko (Republika Czeska), miejsce katastrofy samolotu RWD-6 w której zginęli Franciszek Żwirko i Stanisław Wigura (TS).
[fot.3]
|
 |
| Częstochowa |
Fotografie przedstawiają dwie lotnicze tablice
wmurowane w jedną z kaplic przy bazylice na Jasnej Górze w Częstochowie (WZ) |
 |
| Debrzno |
Tablica upamiętniająca stacjonowanie 9 (11) plm na Ziemi Debrzneńskiej.
Więcej zdjęć w relacji z odsłonięcia tablicy. |
 |
| Dęblin |
Pomnik poświęcony wychowankom Szkoły Orląt poległym w służbie dla Ojczyzny (AP) [fot. 3] |
 |
| Dołha |
Andrzej Szarubka nadesłał interesujące zdjęcia
związane z Wojną Obronną 1939. Odnalazł świadka zestrzelenia w dniu 9 września 1939 r.,
przez niemieckie samoloty, "Karasia" z 32 Eskadry Rozpoznawczej.
Miało to miejsce na południe od wsi Surmacze, samolot zapalił się i upadł kilka metrów
od torów kolejowych linii Warszawa-Brześć. Załoga w składzie por. obs. Bronisław Wojciechowicz,
sierż. pil. Wojciech Gintrowski oraz kpr. strz. samol. Andrzej Bylebył zginęła i została pochowana
na cmentarzu parafialnym we wsi Dołha ok. 15 km na zachód od Białej Podlaskiej. Autorowi
zdjęć nie udało się ustalić, kto spoczywa razem z lotnikami i w jakich okolicznościach
zginął. Na pomniku podana jest błędna data śmierci lotników.
[fot.2], [fot.3], [fot.4], [fot.5], [fot.7], [fot.8].
|
 |
| Dys |
Pomnik lotników 1. PLM i 2. PNB w miejscowości Dys pod Lublinem. Odsłonięty 19 września 1965 r. poświęcony pamięci tych, którzy jako pierwsi wylądowali w sierpniu 1944 r. na wyzwolonej ziemi polskiej (PMSz).
Fotografia napisu na pomniku. |
 |
| Gać |
Głaz-pomnik upamiętniający katastrofę z 4.9.1913 r.
Wiecej... opis katastrofy |
 |
Głuchów Górny |
Pomnik znajduje się w miejscowości Głuchów Górny koło Trzebnicy.
Niemiecki samolot rozbił się w pobliżu zabudowań pałacowych w drugim dniu wojny z Polską.
Podobno był uszkodzony w wyniku polskiego ostrzału, na pamiątkę katastrofy wmurowano w ścianę łopatę
śmigła - która wraz z tablicą pozostała w niezmienionej formie. (PP) |
 |
| Goleszów |
Tablica pamiątkowa umieszczona na budynku byłej
szkoły szybowcowej na górze Chełm koło Goleszowa (PP). |
 |
| Helenów |
Zdjęcia grobu ppor. pil. Tadeusza Oskara Sobola,
zestrzelonego przez samoloty niemieckie (Me-110 ?) kilka kilometrów na zachód od Białej Podlaskiej.
Samolot RWD-8 rozbił się w poblizu torów kolejowych linii Warszawa - Brześć, niedaleko wsi Styrzyniec.
Grób znajduje się ok. 200 m na południe od torów kolejowych linii Warszawa - Brześć, w okolicach wsi Helenów. (AS) |
 |
| Janików |
Głaz-pomnik upamiętniający katastrofę z 18.8.1933 r.
Więcej... |
 |
| Józefów |
Pomnik znajduje się w lesie niedaleko Józefowa, na miejscu, w którym
w nocy z 14 na 15 sierpnia 1944 r. rozbił się Liberator z 31 squadronu SAAF.
Wiecej informacji... |
 |
| Kraków |
Cmentarz komunalny w Krakowie przy ul. Prandoty, kwatera Wspólnoty Brytyjskiej. |
 |
| Kraków |
Pomnik przy al. Jana Pawła II, w pobliżu Muzeum Lotnictwa Polskiego (WZ). |
 |
| Kraków |
Tablice pamiątkowe na terenie Muzeum Lotnictwa Polskiego (WZ). |
 |
| Kraków |
Tablica na murze Wawelu upamiętniająca Centralne Warsztaty Lotnicze,
jednego z fundatorów remontu Zamku Królewskiego w latach 1921-1936 (WZ). |
 |
| Lida |
Zdjęcia pomnika wzniesionego ku czci poległych lotników na polskim cmentarzu w Lidzie (DK) |
 |
| Ligota Górna |
Płaskorzeźba znajduje się na starym piecu do wypalania wapna. Stoi on na szczycie wzgórza przy dawnym lotnisku w Ligocie Górnej na zboczach góry Św. Anny. W czasie wojny było tam niemieckie lotnisko. Po wojnie przez wiele lat funkcjonowała tam szkoła szybowcowa i Aeroklub Opolski. Płaskorzeźba przedstawia Ikara z napisem NSFK (Narodowo-Socjalistyczny Korpus Lotniczy), widać resztki usuniętej swastyki. Na małym zdjęciu inicjały autora i data powstania - rok 1938. |
 |
Mińsk Mazowiecki
 |
Głaz-pomnik ustawiony na terenie 23. BLot w pobliżu "domku pilota" (WZ). |
 |
| Matczyn |
Pomnik upamiętnia lądowanie "Dakoty" w ramach akcji "Most-I". Znajduje się on w miejscowości Matczyn przy drodze nr 747 z Lublina do Bełżyc (AS)
[fot. 3], [fot. 4].
|
 |
| Nowy Glinnik |
Pomnik upamietniajacy 66. LPSz - obiekt na terenie JW w Nowym Glinniku (AP). |
 |
| Odporyszów |
Kilka kilometrów od Dąbrowy Tarnowskiej znajduje się miejscowość Odporyszów, gdzie żył Jan Wnęk - prekursor polskiego lotnictwa i pierwszy w świecie szybownik. Obok kościoła, z wieży którego dokonywał lotów jest postawiony jego pomnik. Pierwotnie pomnik był wykonany z drewna, który na skutek czynników atmosferycznych uległ zniszczeniu. W związku z tym zaistniała konieczność budowy nowego [fot. 3], [fot. 4].
Na polach, w pobliżu miejsca, gdzie po nieudanym lądowaniu nastąpił upadek Jana Wnęka, znajduje się drugi pomnik jemu poświęcony. Krzyż obok pomnika wykonany jest z dźwigarów samolotu An-28. Na pomniku brakuje śmigła, które zaginęło. (JK) |
|
| Odporyszów |
W bramie kościoła znajduje się tablica upamiętniająca załogę samolotu Halifax strąconego w rejonie Dąbrowy Tarnowskiej w locie na pomoc Powstaniu Warszawskiemu (JK) |
 |
| Orłowo |
Głaz-pomnik poświęcony tragicznej śmierci gen. Gustawa Orlicz-Dreszera. Zginął w katastrofie lotniczej 16.07.1936 r. wpadając samolotem RWD-9 "SP-DRC" do morza. |
 |
| Otwock |
Krzyż i kamień upamiętniający majorów Tomasza Pajórka i Mariusza Oliwę,
którzy zginęli w katastrofie "Iskry" 11 listopada 1998 r. w czasie oblotu pogody przed defiladą.
Pomnik znajduje się na miejscu katastrofy w Otwocku (PW).
Napis na kamieniu ma następującą treść:
"PRZECHODNIU
PAMIĘTAJ, ŻE NARODZILIŚMY SIĘ RAZEM
PAMIĘTAJ O MNIE TAM, GDZIE ŻYJĄ INNI
DOSZEDŁEM NA SZCZYT GDZIE ZMROZIŁ MNIE LÓD
I UŁOŻYŁEM SIĘ DO SNU WIECZNEGO.
MIEJSCE UPAMIĘTNIAJĄCE
BOHATERSKĄ ŚMIERĆ LOTNIKÓW:
MJR PIL. TOMASZA PAJÓRKA I MJR PIL. MARIUSZA OLIWY
W DNIU 11 LISTOPADA 1998 R.
KOLEGOM - LOTNICZA BRAĆ"
|
 |
| Piła |
Pomnik ustawiono na terenie Zespołu Szkół Podstawowych Nr 6, im. Lotników Polskich w Pile (K.S.) |
 |
Polska Nowa Wieś |
Pomnik poświęcony ofiarom katastrofy samolotu An-2 w dniu 16.09.1984 r. |
 |
Polska Nowa Wieś |
Tablice pamiątkowe i śmigło umieszczone na budynku na terenie lotniska Aeroklubu Opolskiego (PP).
[fot.3], [fot.4],[fot.5]
|
 |
| Poznań |
Cmentarz na Cydateli. Pomnik poświęcony poznańskim lotnikom 3 Pułku Lotniczego poległym we wrześniu 1939 r. |
 |
| Poznań |
Cytadela w Poznaniu. Pomnik poświęcony poległym lotnikom. |
 |
| Poznań |
Pomnik-obelisk z cmentarza alianckiego na Cytadeli (leżą tam m.in. pomordowani uciekinierzy ze Stalagu Luft III. |
 |
| Puck |
Pomnik-obelisk poświęcony pamięci lotników którzy zginęli w II wojnie światowej |
 |
| Ryczów |
Miejsce pamięci ofiar katastrofy samolotu Aeroklubu Śląskiego. Może ktoś dopowie historię tego wydarzenia? (TS).
|
 |
Sadkowa Góra |
Pomnik w miejscowości Sadkowa Góra (gm. Borowa) koło Mielca, poświęcony lotnikom RAF zestrzelonym 5 maja 1944 r. (JC).
[fot. 3], [fot. 4]
|  |
| Sarnaki |
Pomnik ustawiony w 1995 r. w centrum Sarnak nad Bugiem. Poświęcony pamięci żołnierzy Armii Krajowej, uczestników operacji rozpracowania i zdobycia niemieckiej broni V-2 (WZ)
[fot. 3], [fot. 4]. |
 |
| Skalmierzyce |
Pomnik upamiętniający katastrofę samolotu Halifax JD154 w dniu 15.09.1943 r. |
 |
Słupsk- Rędzikowo |
Pomnik poświęcony pamięci poległych pilotów 28. Pułku Lotnictwa Myśliwskiego |
 |
| Sosnowiec |
Głaz upamiętniający Żwirkę i Wigurę, znajduje się on w Sosnowcu przy ul. Gabryjela Narutowicza (ŁS). |
 |
| Świdnica |
Świdnica, ul. Sikorskiego. Dom rodzinny Manfreda von Richthofena - w tym domu było do 1945 r. jego muzeum z licznymi trofeami (fot. 3). Przed domem w parku - widoczne mauzoleum jego pamięci i pozostałości po tablicy pamiątkowej. Wcześniej był głaz pamiątkowy - któru leży do dzisiaj w parku - zapomniany i porzucony na uboczu (PP) |
 |
| Świdnik |
Pomnik przed zakładami lotniczymi w Świdniku (P.M.Sz). |
 |
Świnoujście-
Karsibór |
Pominik poświęcony załodze Lancastera RAF zestrzelonego podczas nalotu na Świnoujście (PP). |
|
| Ustianowa |
Do budowy pomnika użyto płatów z metalowego
szybowca PZL M3 Pliszka 60. Pomnik znajduje się na zboczu położonym na przeciw
zbocza szybowcowego (dziś nieistniejącego, gdyż od dawna zalesione), po prawej
stronie szosy za Ustjanową, w kierunku Leska (PP).
Więcej informacji o "Pliszce" na stronie www.piotrp.de/SZYBOWCE/ppliszka.htm |
 |
| Witoroż |
Tablica upamiętnia miejsce śmierci por. pil. Henryka Marcinkiewicza, który zginął 1.02.1962 roku w katastrofie samolotu Lim-2 podczas nocnego lotu. Wieś Witoroż położona jest ok. 15 km na południowy zachód od Białej Podlaskiej. (AS)
więcej informacji o katastrofie...
|
|
| Wrocław
|
Cmentarz oficerów Armii Czerwonej przy ul. Karkonoskiej, tablica poświęcona generałowi-majorowi I. S. Połbinowi, który zginął 11.02.1945 r. w zestrzelonym Pe-2 w okolicach Wrocławia |
 |
Wrocław- Strachowice |
Tablica upamiętnia miejsce śmierci por. pil. inż. Jarosława Góreckiego,
który zginął 4.03.1988 roku w podczas startu do nocnego lotu na MiG-21MF z lotniska 11. PLM OPK Wrocław-Strachowice.
Przyczyną katastrofy była niesprawność silnika wynikająca z uszkodzenia przewodu powietrznego
doprowadzającego powietrze pod ciśnieniem do pompy paliwowej dopalacza. Nadmierna ilość paliwa spowodowała
przepalenie łopatek turbiny i przerwanie pracy silnika. |
 |
Wrocław- Strachowice |
Pomnik poświęcony pamięci poległych pilotów 11. Pułku Lotnictwa Myśliwskiego (wcześniej nosił nazwę 3. PLM)
[fot. 3]
|
 |
| Wrocław |
Płaskorzeźba na budynku Poczty Polskiej przy ul. Krasinskiego (PP).
[fot. 3] |
 |
| Wroniec |
Pomnik poświęcony lotnikom amerykańskim biorącym udział w II wojnie światowej.
Miejscowość Woroniec leży przy trasie E30, około 10 km od Białej Podlaskiej (MK)
[fot. 3], [4], [5], [6] |
 |
| Wyszków |
Przy drodze wiodącej z Wyszkowa do Serocka w odległości ok. 6 km od Wyszkowa znajduje się pomnik upamiętniający poległego w walce 5 września 1939 r. por. pil. Stefana Okrzeję (TS).
|
 |
| Żagań |
Pomnik ustawiony w żagańskim lesie w miejscu wyjścia z tunelu "Harry", którym z obozu jenieckiego Stalag Luft III uciekło kilkudziesięciu lotników alianckich. |
|
| Żagań |
Zdjęcia kolejnych dwóch pomników poświęconych zamordowanym lotnikom alianckim. |
|
| Zygodowice |
W miejscowości Zygodowice znajduje się miejsce upamiętniające śmierć sześciu lotników Sił Powietrznych USA poległych 13 września 1944 r.
Fot. 3
Więcej informacji na stronie: www.samoloty.ow.pl/str317.htm
|
 |
Cz. 1
| Cz. 2
| Cz. 3
| Cz. 4
zestaw 5
|